رمزریال یا ریال دیجیتال چیست؟

مدت بسیار کوتاهی از انتشار سند جدید ریال دیجیتال از سوی بانک مرکزی می ‌گذرد و بحث در مورد این موضوع داغ داغ است. افراد مخالف‌ریال دیجیتال در مورد نگرانی از میزان کنترل هر چه بیشتر و نقض کامل حریم خصوصی شهروندان می‌ گویند و البته گروه موافقان هم از قابلیت‌ ها و توانایی های فناوری در میزان توسعه اقتصاد دیجیتال سخن می گویند، در این مدت سؤالات بسیار زیادی درباره ریال دیجیتال طرح شده است که مهم ترین آنها را مورد بحث قرار می دهیم. به گفته رئیس کل بانک مرکزی، از شهریور برای ششمین ماه در سال ۱۴۰۱، “رمز ریال” به عنوان یک ابزار جدید پرداخت شروع به کار می‌کند. البته این طرح به صورت آزمایشی انجام خواهد شد. در چند سال اخیر، بانک مرکزی به علت تغییر وضعیت اقتصادی و توسعه فناوری‌های جدید، طرح‌های مختلفی برای آپدیت واحد پول ملی (ریال) ارائه کرده است.

رفرم پولی (حذف چهار صفر از ریال) و رمزریال، دو مورد از این طرح‌ها هستند که ارتباطی هم با یکدیگر ندارند. ایده راه‌اندازی رمزارز ملی بر پایه ریال، در اوایل پاییز سال ۱۴۰۰ شکل گرفت. رئیس کل بانک مرکزی با اعلام تدوین زیرساخت‌های موردنیاز برای پیاده‌سازی این ایده، گفته بود رمزارز ملی در آینده به صورت آزمایشی اجرا خواهد شد. طبق گفته کارشناسان راه‌اندازی رمز ریال منجر به شناخت بیشتر بازار رمزارزها می‌شود و تجارب این طرح راه‌گشای قانونگذاری و سیاستگذاری نیز خواهد شد. هدف از طراحی رمز ریال، هوشمندسازی ریال کشور است. با اجرایی شدن پروژه رمز ریال، مردم در ازای تحویل ریال اسکناسی به بانک مرکزی، رمز ریال دریافت خواهند کرد. توجه داشته باشید رمز ریال قابلیت سرمایه‌گذاری ندارد و فقط به عنوان یک جایگزین برای اسکناس فعلی عمل خواهد کرد.

معرفی کامل رمزریال یا ریال دیجیتال

BIS (بانک تسویه حساب‌ های بین‌المللی) یک تصویر گل‌ مانند از انواع پول های رایج در جهان را دارد که به احتمال‌بسیار زیاد در خیلی از مستندات مربوط به رمزارز ها و پول های دیجیتالی دیده باشید. اوایل سال ۲۰۱۷ میلادی در متون و مباحث علمی و همچنین تخصصی از کلمه رمزارز بانک مرکزی (CBCC) استفاده می‌شد. اما از سال ۲۰۱۸ این واژه تغییر کرد و BIS از ارز دیجیتالی بانک مرکزی (CBCC) استفاده کرد. به احتمال قوی بانک مرکزی هم به این نتیجه مهم رسیده است که در نوع نام‌گذاری رمزپول بانک مرکزی کشوری از کلمه دردسر ساز رمز استفاده نکند. طبق گزارشات جدید به دست آمده تنها علت و دلیل استفاده نکردم از این واژه هم عدم ایجاد سوءتفاهم و مشکل معنوی در کاربران و مخاطبان عزیز است.

برای همین دلیل و اساس ریال دیجیتال انتخاب بسیار مناسب‌ تری از رمزریال است و از اشتباهات برداشتی در مورد مفاهیم آن با موضوعات مربوط به رمزارز های جهانی همچون بیتکوین و سایرین جلوگیری می‌ کند. سوال مهم اینجاست که آیا ریال دیجیتال شباهتی با رمزارزهای مثل بیتکوین دارد یا خیر. جواب این سوال بسیار ساده است. شباهت‌ هایی جزئی در معماری و توسعه آن‌ ها وجود دارد ولی در لایه تجربه و استفاده کاربری تقریباً هیچ گونه شباهتی ندارند و نخواهند داشت. شایان ذکر است که بدانیم ریال دیجیتال به هیچ عنوان نمی تواند جایگزین یا رقیب رمزارز های همچون بیتکوین شود.

استفاده کشور ها از پول دیجیتالی

در حال حاضر کشور های بسیار زیاد و مختلفی روی پروژه رمزپول مشغول به کار هستند. این را می دانیم که حداقل ۲۰ کشور در جهان در زمینه مدل‌ های مفهومی توسعه طرح های خود را دادند. ولی جالب اینجاست که برداشت و همچنین انگیزه هر کدام از این کشور ها با هم کاملاً متفاوت است. به‌ عنوان مثال همه ما خاطره رمزارز «پترو» کشور ونزوئلا را داریم. رمزپولی که قرار بود با پشتوانه نفت ملی منتشر شود و به این کشور مشکل دار کمک بکند تا بتواند تحریم‌ های ظالمانه کشور آمریکا را به طور کامل دور بزند که البته با شکست کامل
همراه شد.

کشور روسیه هم در پروژه «کریپتوروبل» هدفی شبیه به ونزوئلا را به‌ صورت عقلانی‌ تر و علمی تری دنبال می‌ کرد. ولی در کشور هایی مثل سوئد و یا ترکیه هدف این رمزارز کاملاً فرق می‌ کند. سوئد از پروژه رمزپول به دنبال جایگزینی اسکناس و توسعه پرداخت دیجیتال است. برخی کشورها نظیر کانادا با پروژه‌هایی نظیر «کدکوین» به دنبال راهکاری برای تسویه بین‌بانکی بودند. برخی نظیر امارات به دنبال توسعه تجارت بین‌الملل بودند. چین ترکیبی از این اهداف را در برنامه «یوآن دیجیتال» در نظر داشت. جایگزینی اسکناس، توسعه پرداخت دیجیتال و نهایتاً گسترش نفوذ یوآن به‌عنوان ارز در مبادلات جهان از اهداف این کشور است.

جایگاه ریال دیجیتال

و اما نکته مهم این است که جایگاه ریال دیجیتال کجاست؟ ریال دیجیتال بر طبق سند معرفی آن هیچ گونه تلاشی جهت پرداخت بین‌المللی و البته جهانی ندارد و حتی نود های متولی وظیفه دارند که اطمینان حاصل کنند تراکنش‌ های کاربران و افراد در داخل کشور انجام می‌ شود. بنابراین اهدافی عجیبی همچون توسعه تجارت بین‌الملل و از همه مهم تر اینکه دور زدن تحریمی در کار نیست. ریال دیجیتال با اهداف پرداخت خرد، به صورت داخلی معرفی شده است.

با این تعریف اجمالی Digital Rails با در نظر گرفتن برخی تفاوت‌ ها و همچنین شباهت ها به لحاظ عملکردی یک چیزی شبیه به یک سیستم پر قدرت پرداخت ریالی فعلی مثل سیستم شاپرک است. هدف از رمزریال توسعه پرداخت به صورت دیجیتال، همسو شدن با جهان، البته دنبال کردن تکنولوژی نوین، کاهش استفاده از اسکناس، کاهش هزینه چاپ اسکناس، کاهش هزینه حمل و نقل اسکناس و توسعه اقتصاد دیجیتال عنوان شده است و با این اهداف، کشور عزیزمان ایران می خواهد به پروژه‌ های کشور چین و همچنین سوئد نزدیک‌ تر شود. نظر شما در مورد رمزریال چیست؟ آیا کارشناسان کشورمان خواهند توانست Digital Rails را به توسعه جهانی برسانند؟ لطفا نظرات و پیشنهادات خود را با تیم تخصصی سیبانه در میان بگذارید.